DNHN – Sự phát triển của các ngành công nghiệp hỗ trợ và độc lập về nguồn cung cấp nguyên liệu và linh kiện là một trong những thách thức cốt lõi đối với sự phát triển bền vững lâu dài của ngành công nghiệp Việt Nam.
Năng lực cạnh tranh hạn chế
Theo Bộ Công Thương, 70% doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ ở Việt Nam có quy mô vừa và nhỏ, đang tập trung tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Hơn nữa, do thiếu vốn nên hầu hết các doanh nghiệp công nghiệp vẫn đang sử dụng công nghệ tụt hậu so với thế giới trung bình từ hai đến ba thế hệ, cản trở việc sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao và sức cạnh tranh.
Hiện nay, ngành công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam chỉ có thể đáp ứng khoảng 10% nhu cầu trong nước với hầu hết các thành phần và chi tiết đơn giản có giá trị thấp. Ví dụ, Việt Nam chủ yếu tham gia vào các công đoạn sản xuất các sản phẩm may mặc cuối cùng, với tỷ suất lợi nhuận chỉ khoảng 5-10%.
Một báo cáo của Bộ Công Thương cho thấy, các ngành xuất khẩu chính như dệt may, da giày và điện tử nhập khẩu hơn 90% nguyên liệu thô. Ngành công nghiệp điện tử chủ yếu là lắp ráp và gia công sản phẩm. Sự yếu kém của ngành công nghiệp hỗ trợ là nguyên nhân chính khiến giá trị gia tăng của các ngành kinh tế trong nước, nhất là ngành công nghiệp chế biến chế tạo còn thấp.
Đổi mới công nghệ
Theo ông Đỗ Nam Bình, Giám đốc Trung tâm Phát triển Công nghiệp thuộc Cục Công nghiệp Việt Nam, trung tâm tổ chức các chương trình đào tạo cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nhằm nâng cao công nghệ và năng suất lao động. Cụ thể, đại diện của 4P cho biết, để bắt kịp công nghệ bảng mạch mới nhất, công ty đã đầu tư hàng chục triệu đô la Mỹ để thay thế dây chuyền sản xuất lạc hậu. “Vài năm một lần, chúng tôi phải đổi mới máy móc, công nghệ, đổi lại chúng tôi sản xuất được nhiều sản phẩm và thu hồi vốn nhanh”, anh nói.
Công ty Cổ phần Công nghiệp JK Việt Nam cũng thường xuyên cập nhật công nghệ và chú trọng đào tạo nguồn nhân lực để khai thác công nghệ một cách hiệu quả. Đại diện Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam cho rằng Nhà nước nên cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ vay vốn ưu đãi để tăng cường đổi mới công nghệ và nhập khẩu máy móc.
Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đảm bảo môi trường kinh doanh thuận lợi để hỗ trợ tối đa cho phát triển công nghiệp hỗ trợ, khuyến khích các địa phương bố trí ngân sách cho phát triển công nghiệp hỗ trợ của các ngành hạ nguồn bao gồm ô tô, điện tử, dệt may, da giày và nguyên phụ liệu.
Bộ Công Thương đã đề xuất xây dựng một luật về phát triển công nghiệp, tập trung vào hỗ trợ và công nghiệp chế biến, chế tạo. Đây sẽ là luật riêng biệt đầu tiên cho lĩnh vực công nghiệp, thúc đẩy ngành công nghiệp hỗ trợ “made in Vietnam” tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Mai Anh – Doanhnghiephoinhap.vn
