Trong số 117 mỏ khoáng sản sẽ được kiểm tra có 2 mỏ vàng sa khoáng lớn nhất tỉnh Thái Nguyên do Công ty CP Đầu tư Xây dựng và Khai thác khoáng sản Thăng Long khai thác.
Mới đây lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên đã ban hành kế hoạch cụ thể hoá quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh về việc kiểm tra các hoạt động khai thác, chế biến, kinh doanh khoáng sản trên địa bàn.
Mục đích kiểm tra nhằm đánh giá đúng thực trạng trong công tác chấp hành quy định pháp luật về hoạt động khai thác, chế biến, kinh doanh khoáng sản.
Cụ thể, tỉnh sẽ kiểm tra 117 mỏ về sản lượng khai thác thực tế so với trữ lượng đã được cấp phép; thống kê, kiểm kê trữ lượng khoáng sản, sản lượng khoáng sản đã được khai thác; các quy định đối với công suất được khai thác; khai thác khoáng sản vượt ngoài phạm vi diện tích được cấp phép;
Kiểm tra việc chấp hành các quy định về khu vực khai thác khoáng sản; diện tích đất đã sử dụng; việc chấp hành các quy định về kỹ thuật an toàn trong khai thác, thiết kế mỏ; việc thực hiện các quy định về nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước (tiền thuê đất, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản, tiền cấp quyền khai thác). Thời điểm kiểm tra từ khi được cấp giấy phép khai thác đến ngày 31/8/2021.
Đáng chú ý, trong 117 mỏ khoáng sản sắp được kiểm tra có 2 mỏ vàng sa khoáng lớn nhất tỉnh Thái Nguyên cấp cho Công ty CP Đầu tư Xây dựng và Khai thác khoáng sản Thăng Long khai thác. Đó là mỏ vàng sa khoáng Khắc Kiệm và mỏ vàng sa khoáng Bản Ná (cùng thuộc xã Thần Sa, huyện Võ Nhai).
Liên quan đến việc khai thác vàng tại Thần Sa, ngày 21/9/2018, Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình yêu cầu UBND tỉnh Thái Nguyên kiểm tra, xác minh làm rõ nội dung tố cáo về việc buông lỏng quản lý phá rừng đặc dụng tại Thần Sa, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/11/2018.
Trước đó vào tháng 8/2018, Sở NN&PTNT tỉnh Thái Nguyên đã có báo cáo kiểm tra gửi UBND tỉnh, kết luận việc làm đường, xây chùa trong mỏ vàng Bản Ná (xã Thần Sa) một phần nằm trên đất rừng đặc dụng.
Báo cáo xác định, con đường nông thôn mới từ ngã ba Ngọc Sơn 2 vào xóm Xuyên Sơn chồng lấn lên khu vực rừng đặc dụng (phân khu phục hồi sinh thái) khoảng 0,45ha (dài gần 1,2km). Toàn bộ khu vực này chưa có thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng sang mục đích khác. Phần diện tích còn lại thuộc quy hoạch rừng sản xuất, cũng chưa có thủ tục chuyển đổi. Ngoài ra, con đường này chồng lấn lên 0,18ha đất ngoài quy hoạch lâm nghiệp. Đơn vị khai thác đã đổ thải lên 5,3ha rừng đặc dụng khi chưa hoàn tất các thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất.
Giấy phép khai thác mỏ vàng Bản Ná được cấp cho công ty Thăng Long với tổng diện tích 37,25ha có thời hạn đến ngày 5/12/2008, thời hạn khai thác 7 năm. Thế nhưng, khi chỉ còn vài ngày là giấy phép hết hạn, ngày 29/5/2015, Chủ tịch tỉnh Dương Ngọc Long đã ký gia hạn khai thác thêm 8 năm (tính từ ngày 6/12/2013 đến hết ngày 6/12/2021).
Việc gia hạn thời hạn khai thác này không nhằm mục đích tận thu, mà vẫn tiếp tục khai thác lộ thiên với tổng khối lượng 170.254m3 cát quặng; công suất khai thác 25.000 m3 cát quặng/năm.
Trước thời điểm Thái Nguyên ký 2 quyết định gia hạn cho 2 mỏ vàng sa khoáng lớn nhất tỉnh này, ngày 30/3/2015, Thủ tướng ký ban hành chỉ thị 03 về việc tăng cường hiệu lực thực thi chính sách pháp luật về khoáng sản, trong đó đặc biệt không cấp phép mới thăm dò, khai thác vàng sa khoáng; hạn chế và đi đến chấm dứt cấp phép khai thác khoáng sản manh mún, nhỏ lẻ; không xuất khẩu khoáng sản thô.
Hà Linh
