Sự biến động liên tục của thị trường năng lượng và các tuyến vận tải quốc tế đang đặt ngành nông nghiệp Việt Nam trước bài toán chi phí đầy thách thức. Để bảo vệ biên lợi nhuận cho người sản xuất và giữ vững đà tăng trưởng, nhiều chính sách đã được áp dụng để duy trì nền tảng cho toàn ngành.
Bám sát diễn biến thị trường
Thực tế giao dịch trong những tháng vừa qua của năm 2026 cho thấy giá các loại vật tư nông nghiệp thiết yếu như phân bón Urê, DAP, NPK và hóa chất bảo vệ thực vật đã ghi nhận có thời điểm tăng ở mức một chữ số đến trên 10%, tùy chủng loại và khu vực. Chi phí vật tư hiện chiếm tới 50% đến 60% tổng giá thành sản xuất, tạo gánh nặng lớn lên khả năng tích lũy của các hộ nông dân lẫn hợp tác xã. Nhận diện rõ thách thức này, Chính phủ đã chủ động triển khai các giải pháp tài khóa hỗ trợ, linh hoạt điều chỉnh thuế, phí nhập khẩu nguyên liệu nhằm giảm áp lực tăng giá từ gốc.
| Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu |
Đồng bộ giải pháp bình ổn giá
Kiểm soát chi phí đầu vào chỉ thực sự phát huy tối đa hiệu quả khi đi kèm với một thị trường tiêu thụ thông suốt và bền vững. Nhằm khắc phục sự phụ thuộc vào kênh bán lẻ truyền thống và tính mùa vụ, việc đẩy mạnh liên kết chuỗi giữa doanh nghiệp chế biến, phân phối với các vùng nguyên liệu đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP đang trở thành giải pháp căn cơ, giúp tối ưu hóa giá trị trên mỗi đơn vị diện tích.
Song song đó, việc đầu tư hạ tầng kho lạnh, công nghệ bảo quản sau thu hoạch và mở rộng kinh doanh thương mại điện tử sẽ rút ngắn tầng nấc trung gian, tối ưu chi phí phân phối và giảm bớt các khâu trung gian. Sự kết nối trực tiếp này vừa bảo đảm chất lượng sản phẩm khi tới tay người tiêu dùng, vừa mang lại biên lợi nhuận ổn định cho người trồng. Ở tầm nhìn xa, hiệu quả này có thể tạo dư địa thu hút nguồn vốn đầu tư trung và dài hạn vào các mô hình nông nghiệp công nghệ cao.
Dưới góc nhìn vĩ mô, kiểm soát giá vật tư và gia tăng giá trị đầu ra là hai mặt của một phương trình cân bằng. Khi các chính sách tài khóa phát huy tác dụng giảm áp lực chi phí, kết hợp cùng hạ tầng dữ liệu số công khai và kênh phân phối thông suốt, người nông dân mới thực sự an tâm tái đầu tư sản xuất.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 73/2025/NĐ-CP giảm thuế nhập khẩu ưu đãi về 0% đối với ngô và đậu nành, hai nguyên liệu cốt lõi phục vụ sản xuất thức ăn chăn nuôi, giúp trực tiếp hạ nhiệt chi phí đầu vào. Mặt khác, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan chức năng tăng cường giám sát, quản lý kê khai giá đối với các mặt hàng chiến lược như phân bón (đạm, DAP, NPK), vắc xin, thuốc bảo vệ thực vật và nông sản thiết yếu.
Sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa, công cụ quản lý giá minh bạch và Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững giai đoạn 2021–2030 chính là bệ đỡ vững chắc để người dân an tâm tái đầu tư, thúc đẩy ngành nông nghiệp phát triển ổn định.
Theo Tạp chí Doanh nghiệp và Thương hiệu nông thôn
