Nhà ở cho thuê đang được định vị là một trong những trụ cột của chính sách an sinh xã hội đến năm 2030, trong bối cảnh giá nhà liên tục tăng cao, nguồn cung mất cân đối và khả năng tiếp cận nhà ở của người lao động ngày càng thu hẹp. Thời gian tới sẽ chuyển hướng sang phát triển nhà ở cho thuê dài hạn.
Đây là thông tin được ông Hà Quang Hưng – Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản chia sẻ tại cuộc họp báo diễn ra chiều 18/6. Bên cạnh mục tiêu phát triển một triệu căn nhà ở xã hội, việc hình thành thị trường nhà ở cho thuê dài hạn với sự tham gia của cả Nhà nước và khu vực tư nhân sẽ là hướng đi quan trọng để đáp ứng nhu cầu ở thực.
Dù thị trường nhà ở thời gian qua có nhiều chuyển biến tích cực, đặc biệt ở phân khúc nhà ở xã hội, thực tế vẫn tồn tại không ít bất cập. Ông Hưng cho biết, nguồn cung trên thị trường tiếp tục lệch pha khi dư thừa sản phẩm cao cấp nhưng thiếu nhà ở có giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân. Cơ cấu sản phẩm chủ yếu tập trung vào nhà ở để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn chưa phát triển tương xứng với nhu cầu thực tế.
Tại các đô thị lớn, giá nhà tăng nhanh trong nhiều năm qua khiến người lao động, công nhân, cán bộ, công chức và người trẻ ngày càng khó tiếp cận nhà ở. Trong khi đó, cơ chế ưu đãi hiện hành chưa đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp và các nhà đầu tư dài hạn tham gia phát triển nhà ở cho thuê.
Trước thực trạng này, lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã đưa ra định hướng chuyển đổi mạnh mẽ tư duy phát triển nhà ở, từ chỗ chủ yếu tập trung vào nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Theo định hướng mới, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược dài hạn, phục vụ nhu cầu của công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang – ông Hưng nhấn mạnh.
Việc phát triển nhà ở sẽ được đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, phát triển khu công nghiệp và hạ tầng giao thông công cộng. Các mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), khu công nghiệp, khu kinh tế và các hành lang kinh tế trọng điểm được xác định là những khu vực ưu tiên phát triển quỹ nhà ở cho thuê.
Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua hệ thống chính sách, quy hoạch và các công cụ tài chính, tín dụng, đồng thời sử dụng hiệu quả nguồn lực công để dẫn dắt và khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư. Để hiện thực hóa định hướng này, Bộ Xây dựng đang phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các quy định liên quan, dự kiến trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 10/2026.
Theo đó, hệ thống chính sách mới sẽ phân loại phát triển nhà ở theo bốn nhóm gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách. Trong đó, nhà ở cho thuê sẽ được ưu tiên thông qua các cơ chế ưu đãi về đất đai, tài chính, thuế và tín dụng nhằm thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn.
Bộ Xây dựng cũng đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát nhu cầu nhà ở, đặc biệt là nhu cầu nhà ở cho thuê; chủ động chuẩn bị quỹ đất sạch tại các khu đô thị, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và các khu vực đô thị hóa nhanh.
Cùng đó, các địa phương cần sử dụng hiệu quả Quỹ nhà ở quốc gia, đồng thời nghiên cứu đầu tư phát triển nhà ở cho thuê từ nguồn vốn ngân sách địa phương, áp dụng mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân.
Tại cuộc họp, ông Hưng chia sẻ, song song với định hướng phát triển nhà ở cho thuê, chương trình xây dựng một triệu căn nhà ở xã hội tiếp tục đạt những kết quả tích cực.
Những năm qua, hệ thống chính sách dành cho nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân khu công nghiệp từng bước được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, thông thoáng hơn, với nhiều ưu đãi về đất đai, thuế, tín dụng và đầu tư hạ tầng.
Việc ban hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội cùng các văn bản hướng dẫn đã góp phần tháo gỡ nhiều vướng mắc về quy hoạch, đất đai và thủ tục đầu tư xây dựng. Nhờ đó, năm 2025 cả nước đã hoàn thành hơn 103.000 căn nhà ở xã hội, vượt kế hoạch đề ra. Trong 5 tháng đầu năm nay, thêm 40 dự án được khởi công với quy mô 34.383 căn.
Lũy kế đến nay, khoảng 720.000 căn nhà ở xã hội đang được triển khai trên cả nước, tương đương 72% mục tiêu xây dựng một triệu căn đến năm 2030. Trong số này, hơn 180.000 căn đã hoàn thành, góp phần cải thiện điều kiện sống cho hàng trăm nghìn hộ gia đình.
Theo Bộ Xây dựng, kết quả của chương trình trong giai đoạn tới phụ thuộc lớn vào quá trình triển khai tại các địa phương. Từ đầu năm đến nay, Bộ Xây dựng đã làm việc và đôn đốc 16 địa phương thực hiện các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội theo Nghị quyết số 07/NQ-CP của Chính phủ Về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026 – 2030.
Việc đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội và từng bước hình thành thị trường nhà ở cho thuê dài hạn được kỳ vọng sẽ tạo ra hệ sinh thái nhà ở đa dạng hơn, đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm đối tượng, đồng thời góp phần xây dựng chính sách an sinh bền vững trong giai đoạn tới.
