Xúc tiến thương mại không chỉ “mở đường” xuất khẩu mà còn được tái định vị như một trụ cột quan trọng, kết nối thị trường, góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực tiếp tục biến động phức tạp, năm 2025 ghi dấu sự chuyển động mạnh mẽ của hoạt động xúc tiến thương mại Việt Nam. Không chỉ đóng vai trò “mở đường” cho xuất khẩu, xúc tiến thương mại đang từng bước được tái định vị như một trụ cột quan trọng, kết nối thị trường trong nước với quốc tế, nâng cao năng lực chống chịu của nền kinh tế và góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng đã được Đảng và Chính phủ đề ra.
Chuyển đổi số, xanh – động lực mới cho xúc tiến thương mại
Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, năm 2025, hoạt động xúc tiến thương mại đóng góp quan trọng vào việc thúc đẩy giao thương quốc tế, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, đồng thời tăng cường kết nối cung cầu trong nước. Các đơn vị trong hệ thống xúc tiến thương mại đã chủ động, sáng tạo, triển khai nhiều phương thức mới, thích ứng linh hoạt với bối cảnh thị trường.
Bên cạnh việc ghi nhận những kết quả tích cực, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cũng thẳng thắn chỉ ra yêu cầu đặt ra cho công tác xúc tiến thương mại trong thời gian tới. Theo đó, xúc tiến thương mại cần được triển khai toàn diện hơn, không chỉ tập trung vào xuất khẩu mà phải gắn kết chặt chẽ giữa thị trường trong nước và thị trường quốc tế.
Chuỗi cung ứng cần được tổ chức theo hướng liên hoàn, vừa phục vụ xuất khẩu, vừa bảo đảm nguồn cung cho sản xuất và tiêu dùng trong nước. Đồng thời, việc đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa nguồn cung cần được coi là nhiệm vụ xuyên suốt, nhằm nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.
Trong bối cảnh các rủi ro địa chính trị, biến động thương mại và xu hướng bảo hộ gia tăng, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Việc xây dựng các chuỗi cung ứng linh hoạt, kết nối chặt chẽ giữa trong nước và quốc tế không chỉ giúp doanh nghiệp ổn định sản xuất, mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn.
Một nội dung quan trọng khác được Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh là vai trò của xúc tiến thương mại trong xây dựng và phát triển thương hiệu quốc gia. Trong năm qua, nhiều chương trình, hoạt động quảng bá thương hiệu sản phẩm Việt Nam đã được triển khai, góp phần nâng cao giá trị gia tăng, vị thế và uy tín hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Cùng với đó, việc duy trì giao ban định kỳ với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục được đổi mới về nội dung và phương thức, bám sát nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và yêu cầu của từng thị trường cụ thể. Các phiên giao ban ngày càng thiết thực, tập trung vào các ngành hàng, thị trường trọng điểm, qua đó phát huy tốt hơn vai trò “tai mắt” thị trường của các cơ quan đại diện thương mại.
Chia sẻ thêm về kết quả triển khai trong giai đoạn vừa qua, ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại cho biết, trong giai đoạn 2020–2025, gần 1.000 đề án xúc tiến thương mại với tổng kinh phí hơn 800 tỷ đồng đã được triển khai, hướng tới đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) và khai mở các thị trường tiềm năng. Bộ Công Thương tổ chức thường xuyên các hội nghị giao ban với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, các diễn đàn xuất khẩu, hội chợ, triển lãm quốc tế và chương trình kết nối cung cầu, qua đó tạo điều kiện để hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào các thị trường lớn và thị trường khó tính.
Hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục phát huy vai trò là “cánh tay nối dài” của ngành Công Thương trong cung cấp thông tin thị trường, kết nối giao thương và hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các rào cản thương mại. Nhờ sự hỗ trợ kịp thời và hiệu quả của mạng lưới thương vụ, nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực, đặc biệt là nông sản và thực phẩm chế biến, đã đạt kết quả xuất khẩu ấn tượng, từng bước khẳng định vị thế tại các thị trường có yêu cầu cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn phát triển bền vững.
Cùng với đó, công tác chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại được đẩy mạnh rõ nét. Các hội chợ trực tuyến, hoạt động bán hàng qua hình thức phát trực tiếp xuyên biên giới ngày càng được triển khai rộng rãi. Công nghệ ba chiều, công nghệ chuỗi khối trong truy xuất nguồn gốc được ứng dụng nhằm nâng cao tính minh bạch, đáp ứng các yêu cầu mới về phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn và các quy định quốc tế như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu. Việc chuyển mạnh sang số hóa và xanh hóa đã giúp hàng hóa Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và thâm nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Một điểm nhấn đặc biệt của công tác xúc tiến thương mại giai đoạn này là Hội chợ mùa Thu năm 2025. Với mô hình “siêu hội chợ sáu nhất”, bao gồm quy mô lớn nhất, không gian hiện đại nhất, sản phẩm phong phú nhất, chất lượng cao nhất, hoạt động hấp dẫn nhất và ưu đãi tốt nhất. Hội chợ không chỉ tạo ra không gian giao thương sôi động, kết nối hiệu quả giữa doanh nghiệp với đối tác và người tiêu dùng trong nước và quốc tế, mà còn trở thành biểu tượng sinh động cho tính chuyên nghiệp, khả năng tổ chức và sức sống mạnh mẽ của thương mại Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
“Mặc dù vẫn còn những hạn chế nhất định về nguồn lực, mức độ số hóa và khả năng tiếp cận của một bộ phận doanh nghiệp nhỏ và vừa, giai đoạn 2021–2025 đã chứng kiến sự “lột xác” mạnh mẽ của hoạt động xúc tiến thương mại Việt Nam. Với nền tảng thể chế ngày càng hoàn thiện, phương thức xúc tiến hiện đại và hệ thống các cơ quan xúc tiến thương mại hoạt động ngày càng hiệu quả, xúc tiến thương mại đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong việc nâng cao uy tín, vị thế và sức mạnh mềm của Việt Nam trên bản đồ thương mại toàn cầu”, ông Lê Hoàng Tài nói.
Động lực lan tỏa toàn bộ hệ sinh thái thương mại
Định hướng cho giai đoạn tới, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đề nghị Cục Xúc tiến thương mại và các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, hoàn thiện Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia giai đoạn 2026–2030 theo hướng đổi mới mạnh mẽ. Chương trình cần xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu và các chương trình hành động cụ thể, phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Theo Thứ trưởng, đây là giai đoạn then chốt, có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng đã được Đảng và Chính phủ đề ra. Do đó, công tác xúc tiến thương mại cần được đầu tư bài bản hơn, cả về nội dung, phương thức tổ chức và nguồn lực triển khai.
Bên cạnh đó, công tác tổ chức bộ máy, phát triển nguồn nhân lực và mở rộng mạng lưới văn phòng đại diện xúc tiến thương mại ở nước ngoài cần tiếp tục được quan tâm, triển khai đồng bộ, gắn với yêu cầu phát triển thị trường mới, đồng thời giữ vững và khai thác hiệu quả các thị trường truyền thống.
Đặc biệt, Thứ trưởng lưu ý nhiệm vụ tổ chức các hội chợ quốc gia theo chu kỳ thường xuyên trong năm, không chỉ đơn thuần là hoạt động xúc tiến đơn lẻ mà phải trở thành không gian kết nối tổng thể giữa sản xuất, phân phối, tiêu dùng trong nước và quốc tế, tạo động lực lan tỏa cho toàn bộ hệ sinh thái thương mại.
Báo cáo xúc tiến thương mại giai đoạn 2021-2025 và một số định hướng chiến lược, kế hoạch hành động xúc tiến thương mại giai đoạn 2026-2030 cũng đề xuất, hệ thống định hướng chiến lược xúc tiến thương mại giai đoạn 2026–2030, tập trung vào năm trụ cột lớn.
Trước hết là xác định rõ các nhóm ngành hàng ưu tiên, bao gồm điện tử và linh kiện; dệt may; da giày; công nghiệp vận tải và linh kiện; nông sản và thủy sản chế biến; đồ gỗ và thủ công mỹ nghệ, cùng với một số ngành mới nổi như công nghệ thông tin, logistics và công nghệ môi trường.
Song song với đó là chiến lược đa dạng hóa thị trường, vừa củng cố các thị trường truyền thống như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và ASEAN, vừa mở rộng khai thác các thị trường tiềm năng có dung lượng nhập khẩu lớn như Anh, Canada, Ấn Độ, Úc, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Mexico, Brazil và Chile.
Một nhiệm vụ trọng tâm khác là xây dựng và hoàn thiện Hệ sinh thái xúc tiến thương mại quốc gia, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm, Bộ Công Thương giữ vai trò điều phối chiến lược, Cục Xúc tiến thương mại là đầu mối thiết kế chính sách và tổ chức triển khai, các địa phương và hiệp hội ngành hàng là lực lượng thực hiện trực tiếp. Hệ sinh thái này cần được hỗ trợ bởi cơ sở dữ liệu quốc gia về xúc tiến thương mại, quá trình số hóa quản lý chương trình và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, việc nâng cao năng lực xúc tiến của ngành hàng, địa phương và doanh nghiệp, đặc biệt là năng lực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đáp ứng tiêu chuẩn bền vững, được xác định là nhiệm vụ then chốt. Phát triển các doanh nghiệp dẫn dắt theo tinh thần Nghị quyết số 68 sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Cuối cùng, đổi mới toàn diện Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại được coi là giải pháp mang tính đột phá, hướng tới nâng cấp nội dung, đơn giản hóa thủ tục, tăng mức hỗ trợ tiệm cận thực tế thị trường, đồng thời từng bước chuyển đổi mô hình xúc tiến thương mại theo hướng hai chiều, biến Việt Nam trở thành trung tâm giao thương khu vực.
Theo Diễn đàn doanh nghiệp
